Je klacht is niet het hele verhaal

Wanneer we klachten hebben, kijken we vaak als eerste naar de symptomen. Pijn in de schouder, hoofdpijn, vermoeidheid, slecht slapen, onrust of somberheid. Symptomen vertellen ons dat er iets aan de hand is. Maar binnen Shiatsu vormen ze niet het hele verhaal.

Je zou kunnen zeggen dat symptomen de buitenkant laten zien van een proces dat zich op een dieper niveau afspeelt.

Wat ligt er achter een klacht?

Binnen Shiatsu zijn we daarom niet alleen geïnteresseerd in de vraag: Welke klacht heeft iemand? We willen vooral begrijpen welk proces ervoor zorgt dat deze klacht ontstaat.

Een symptoom is datgene wat aan de buitenkant zichtbaar of voelbaar wordt. Maar daarmee weet je nog niet wat er werkelijk aan de hand is. Vaak hebben we daar zelf ook geen duidelijk beeld van. Soms voel je wel dat er iets niet klopt, of heb je ergens een vermoeden van, maar kun je er niet precies de vinger op leggen.

Twee mensen kunnen bijvoorbeeld allebei last hebben van hoofdpijn, terwijl er vanuit Shiatsu heel verschillende processen aan ten grondslag kunnen liggen. En andersom kan eenzelfde verstoring zich bij de ene persoon uiten als een lichamelijke klacht en bij een ander juist als onrust, vermoeidheid of een emotionele verandering.

Alleen iets doen aan het symptoom betekent daarom nog niet automatisch dat je ook iets verandert aan het proces dat eronder ligt. Binnen Shiatsu gebruiken we de symptomen juist als aanwijzingen. Ze helpen ons om beter te begrijpen wat er in het geheel uit balans is geraakt.

Ki: de levensenergie achter onze lichamelijke en mentale processen

Om dat te begrijpen, kijken we in Shiatsu naar Ki. Ki wordt vaak vertaald als levensenergie. Het is de energie die zich uitdrukt in alles wat we doen: bewegen, denken, voelen, ademen, verteren, herstellen en ons aanpassen aan wat er om ons heen gebeurt.

Wanneer Ki vrij kan bewegen en de verschillende levensfuncties goed op elkaar zijn afgestemd, kunnen lichaam en geest zich voortdurend aanpassen.

Maar die balans kan verstoord raken. Er kan bijvoorbeeld sprake zijn van stagnatie, een tekort of juist een ophoping van Ki. Zo’n verstoring kan al langere tijd aanwezig zijn voordat er duidelijke klachten ontstaan.

Een symptoom is vanuit die gedachte niet alleen iets dat moet verdwijnen. Het vertelt ons ook iets.

Niet alleen kijken naar waar het pijn doet

Daarom behandelen we binnen Shiatsu niet automatisch alleen de plaats waar iemand een klacht voelt.

Bij pijn in de schouder hoeft het probleem bijvoorbeeld niet uitsluitend in die schouder te liggen. We kijken naar het hele lichaam, naar de meridianen en naar de manier waarop Ki zich daarin manifesteert. We proberen te begrijpen welke samenhang er achter de klacht zichtbaar wordt.

De behandeling richt zich vervolgens op het ondersteunen van die balans en circulatie. Wanneer daarin iets verandert, kunnen ook de klachten veranderen. Soms merk je dat snel, soms is daarvoor meer tijd nodig.

Lichaam en geest zijn geen twee afzonderlijke systemen

Een belangrijk verschil in de Shiatsu benadering is dat we lichamelijke en mentale klachten niet strikt van elkaar scheiden.

Dezelfde verstoring kan zich zowel lichamelijk als emotioneel uitdrukken. Iemand kan bijvoorbeeld spanning in het lichaam ervaren en tegelijkertijd sneller geïrriteerd zijn of moeite hebben om tot rust te komen. Voor Shiatsu zijn dat niet noodzakelijk twee losstaande problemen.

Het zijn verschillende manieren waarop hetzelfde onderliggende proces zichtbaar kan worden.

Daarom proberen we niet alleen een lichamelijk óf een mentaal symptoom te behandelen. We kijken naar de mens als geheel en proberen te begrijpen wat de verschillende signalen ons vertellen.

Symptomen zijn daarmee belangrijk. Maar ze zijn vooral het begin van het verhaal. Shiatsu probeert te luisteren naar wat zich daaronder afspeelt.